14/12/2009

สามสิบวันในอินเดีย 5: แด่เธอผู้เป็นที่รักและไม่อาจพรากจากกันได้..

        สามสิบวันของการไปฝึกอบรมที่อินเดียร่วมกับเพื่อนข้าราชการอาเซียน คงไม่ครบสมบูรณ์ หากดิฉันไม่ได้กล่าวถึงการไปทัศนศึกษานอกสถานที่ของเรา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรด้วย

เมืองแรกที่เราได้ไป คือ เมืองอัครา ซึ่งเป็นเมืองที่ตั้งของทัชมาฮัล อนุสรณ์ความรัก และเป็นสถานที่ท่องเที่ยวอันเป็นความภูมิใจของคนอินเดีย และเป็นมรดกโลกที่ประเมินค่าไม่ได้ เมื่อเริ่มอบรม มีวิทยาการท่านหนึ่งถามดิฉันว่า มาอินเดียทำไม (คงสงสัยว่าหน้าตาขนาดนี้ ยังต้องอบรมอีกหรือ) ดิฉันก็ตอบว่า หนึ่งในเหตุผลคือ อยากเห็นทัชมาฮาลสักครั้งในชีวิต ดังนั้น ดิฉันจึงตื่นเต้นอย่างยิ่งเมื่อฝ่ายผู้จัดบอกเราจะได้ไปอัคราไปเห็นทัชมาฮา ลกับตาแล้ว (ทำให้ทุกคืนที่ตื่นผวาได้ยินเสียงตุ๊กแกในครัวค่อยคุ้มค่าหน่อย)

        เราเดินทางออกจากนิวเดลีเช้าตรู่ไปทางรถยนต์ โดยนั่งไป 6 ชม. ระหว่างทางเราก็อดลุ้นบ่อยๆ ไม่ได้ว่า เราจะเอาชีวิตมาทิ้งกับถนนนิวเดลีหรือไม่ เพราะคนขับรถบัสของเรา ซึ่งยิ้มแย้มฟันขาวหนวดดำทุกวันนั้นขับรถได้โลดโผนโจนทะยานมาก อาทิ เมื่อคุณพี่คนรถแกหลงทาง แทนที่แกจะ u turn รถตามปกติเพื่อกลับไปในทิศถูกต้อง แกกลับหักหัวรถในฝั่งจราจรเดิมและวิ่งย้อนศรด้วยความเร็ว 120/ชม. ฝ่าฝูงรถยี่ห้อทาทาคันเล็กๆ ที่เปิดไฟบีบแตร และเอ็ดตะโรใส่รถของเรา (แต่เขาว่าอะไร ก็ไม่ทันฟังค่ะ มัวแต่กรี๊ดลั่นรถด้วยความกลัว) ในที่สุดเพื่อให้สามารถเดินทางอย่างมีความสุข เราก็ต้องทำใจให้ปล่อยวาง ปล่อยให้มันเป็นไป แม้ว่ารถของเราจะสวนทางกับรถบรรทุกบนถนนหลุมบ่อ โดยมีช่องว่างห่างกันเพียง 10 ซม.แทบจะทุก 2 ชม.ก็ตาม (เรียกว่าถ้าลมพัดรถเราแรงสักหน่อย เราคงได้ไปนอนเล่นในคันนาข้างทาง)

        แต่ในที่สุดเราก็ถึงอัครา (Agra) ซึ่งชุลมุนวุ่นวายคึกคัก เมืองอัคราเป็นเมืองท่องเที่ยวอย่างเห็นได้ชัด มีโรงแรมหลายราคาหลายขนาด และนักท่องเที่ยวต่างชาติให้เห็นเป็นระยะๆ แต่ถึงกระนั้น อัครา ก็ยังรักษาเอกลักษณ์ความเป็นอินเดียไว้ได้ โดยบ้านเรือนร้านคา สถานที่ทางศาสนาตามถนนหนทางเป็นอย่างไรเมื่อ 100 ปีที่แล้วก็ยังเป็นอย่างนั้น ชาวบ้านในอัคราก็ยังคงใส่สาหรีสีสดใส จัดประเพณีฉลองวันประสูติพระพิฆเนศ โดยไม่ใส่ใจกับนักท่องเที่ยวที่เดินผ่านไปมา

        เราได้พักโรงแรมที่หรูมาก ..มากจนแทบไม่อยากกลับไปอยู่หอกลางค่ายทหารของเราที่นิวเดลี (ขอไม่เอ่ยชื่อเดี๋ยวจะกลายเป็นบทความโฆษณา) โรงแรมนี้ต้อนรับเราอย่างดี โดยมีพวงมาลัยดอกเบญจมาศมาคล้องคอ และมีผงสีมาแต้มหน้าผากให้ เพื่อนชายลาวของเราประทับใจพอสมควร จนไม่ยอมถอดออกแม้กระทั่งตอนไปเที่ยวป้อม Agra Fort ซึ่งก็ยิ่งทำ ให้เดินไปไหนมาไหนมีแต่คนอินเดียจ้องมองเราเพิ่มขึ้นเข้าไปอีก จากเดิมที่ก็จ้องไม่วางตากับหน้าตาแปลกๆ ของเราอยู่แล้ว

        ป้อม Agra Fort เป็นป้อมสีแดงคล้ายป้อม Red Fort ของนิ วเดลี แต่สถาปัตยกรรมภายในแตกต่างออกไป มีการขุดคูคลองนอกกำแพงไว้เลี้ยงจระเข้ และสร้างกำแพงถัดเข้ามาสำหรับเลี้ยงเสือ ไว้จัดการกับผู้บุกรุกที่เข้ามาจากข้างนอก ทางเข้าก็ซับซ้อนเป็นเนินขึ้นลง ซึ่งหากเดินเองก็คงหลงทางได้ง่าย ชั้นในสุดเป็นกลุ่มตึกหินอ่อนฝังพลอยที่ตึกหนึ่งถูกใช้เป็นเรือนจำของพระ เจ้า ชาฮ์ จาฮาน พระมหาราชาอินเดียผู้สร้างทัชมาฮาล ซึ่งถูกจองจำโดยเจ้าชายผู้เป็นพระโอรสของพระองค์เอง เรือนจำนี้เป็นห้องเล็กๆ ที่ตกแต่งสวยงาม และมีวิวมองออกไปเห็นทัชมาฮาล ซึ่งเป็นสุสานของพระมเหสี มุมตาส มาฮาล ซึ่งทรงรักยิ่งนัก นอกจากนั้น เราก็ได้เห็นเรือนปูนที่พระเจ้าชาฮ์ จาฮาน สร้างให้พระธิดาองค์เล็กสุดที่ประสูติตอนพระมเหสีมุมตาสฯ สิ้นพระชนม์ด้วย ไกด์บอกว่า ด้วยความที่ทรงรักพระมเหสีมาก พระเจ้าชาฮ์จาฮานเลยทรงเคืองพระธิดา ว่าเป็นความผิดพระธิดาที่ทำให้พระมเหสีสิ้นพระชนม์ ก็เลยสร้างเรือนปูนให้แทนเรือนหินอ่อนฝังพลอยที่สร้างให้แก่พระโอรสและพระ ธิดาองค์อื่นๆ

        นอกจากนั้นก็มีเรือนหินอ่อนทรงสี่เหลี่ยมที่มีน้ำพุและสวนแบบเปอร์เซียตรงกลาง ว่ากันว่า เรือนหินอ่อนนี้เป็นเรือนประทับของแขกของพระมหาราชา แต่สิ่งที่แปลกตาที่สุดคือสุสานของขุนนางอังกฤษรายหนึ่งที่ฝังอยู่ในส่วน ท้ายของป้อม ไกด์บอกว่า ขุนนางอังกฤษผู้นี้ ได้ขอไว้ว่าขอให้ฝังศพตนในป้อมแห่งนี้ในยุคที่อินเดียเป็นอาณานิคมของอังกฤษ และก็เป็นสุสานสร้างสวยงามพอใช้ ทางการอินเดียจึงไม่คิดรื้อถอนออกไป แม้ว่าสุสานที่ว่าจะตั้งอยู่ด้านหน้าท้องพระโรง ซึ่งเดิมเป็นที่ตั้งบัลลังฆ์ยูงทองที่พระมหาราชาประทับใช้ว่าราชการ บัลลังฆ์ยูงทองนี้ เป็นผลงานทางศิลปะที่งดงามและล่ำค่ามากจากยุคราชวงศ์โมกุล โดยทำเป็นรูปนกยูงสีทอง ฝังมรกต เพชร ทับทิม และหินมีค่าหลายร้อยเม็ดเป็นขนและตัวนกยูง ซึ่งกองทัพเปอร์เซียเมื่อตีเมืองอัคราได้ ก็ได้ยกกลับไปเปอร์เซียด้วย ปัจจุบัน ต้องบินไปดูที่พิพิธภัณฑ์ในกรุงเตหะราน อิหร่าน ค่ะ

        หลังจากป้อมแดงในอัคราแล้ว เราก็ได้นั่งรถไปดูทัชมาฮาลในที่สุด การเดินทางเข้าไปทัชมาฮาลนั้น มีหลายขั้นตอน เนื่องจากไม่สามารถนำรถยนต์ธรรมดาเข้าไปได้ เพราะรัฐบาลอินเดียเกรงว่า ควันเขม่ารถยนต์ที่เข้าใกล้จะทำให้ทัชมาฮาลหมอง เนื่องจากมีการตรวจพบว่า เมื่อฝนตก เขม่าจำนวนมากเหล่านี้ก็จะกลายเป็นกรดกัดหินอ่อนของทัชมาฮาล

        ทัชมาฮาล ใช้เวลาสร้างเป็นร้อยปี มีคนงานเสียชีวิตล้มตายไปจำนวนมาก และราชวงศ์โมกุลก็แทบจะล้มละลายจากค่าใช้จ่ายในการก่อสร้าง (อาทิ การจ้างสถาปนิกก็ลงทุนไปจ้างไปเชิญมาจากเปอร์เซียหรืออิหร่าน) ว่ากันว่า เหตุผลความลุ่มหลง หลงไหลในการสร้างอนุสรณ์ความรักแห่งนี้ ได้ทำให้พระเจ้าชาฮ์จาฮาน ถูกพระโอรสกบฎรวบอำนาจ

        ไกด์ของเราเล่าประวัติของทัชมาฮาลไปพลางพาเราเดินลัดคิวนักท่องเที่ยวเข้าไปข้าง ในอย่างรวดเร็ว นักท่องเที่ยวทั้งอินเดียและต่างชาติในแถวทุกคนหน้าตาขุ่นเคืองพอใช้ รวมทั้ง วัวที่มายืนดมๆ และทำท่าจะขวิดเรา จนเจ้าหน้าที่ต้องมาไล่ (ไล่วัวค่ะ ไม่ใช่ไล่เรา) ก่อนจะเดินเข้าไปเจอทัชมาฮาล เราผ่านสวนสี่เหลี่ยมและประตูหลายชั้น ประตูชั้นในสุด ใหญ่ที่สุดเป็นประตูสู่ทัชมาฮาล แค่ยืนอยู่ตรงนั้น เราก็อ้าปากค้างตกตะลึงกับสิ่งที่เห็นตรงหน้า และหันไปคว้ากล้องถ่ายรูปกันชุลมุน จนรายที่ไม่ได้เอากล้องมาถึงกับยอมไปตกลงให้ลุงตากล้องอินเดียถ่ายภาพให้ (ภาพขายดีคือภาพที่คนถูกถ่ายไปปีนยืนบนม้านั่งหินอ่อน แล้วทำนิ้วเหมือนจับยอดทัชมาฮาลยกขึ้น) งานนี้ ใครถ่ายภาพเก่งไม่เก่ง ไหวไม่ไหวก็เลยได้รู้กัน (ดิฉันกับน้องโดนไหว้วานบ่อยมาก จนชักสงสัยว่าที่เหลือยืมกล้องคนอื่นมา หรือว่ามีแต่คนถ่ายให้ตลอดหรือ จึงถ่ายได้มุมกล้องหัวขาด แขนหลุด ภาพไหวตลอด)

        ยิ่งเข้าใกล้ ทัชมาฮาลยิ่งดูเหมือนไข่มุกสีออกขาวอมทองปลายเปล่งประกายสวยงาม รอบๆ เป็นทางเดินที่มีสระสวนสีเขียวที่คำนวณระยะห่างระหว่างกันไว้แล้วอย่างดี ความสง่างามและความสวยของทัชมาฮาลนั้นสมกับที่ได้ชื่อว่าเป็นหนึ่งในสิ่ง มหัศจรรย์ของโลก เมื่อเข้าใกล้ก็พบว่า ความสวยงามของทัชมาฮาล อยู่ที่ความสมดุลย์ลงตัวทุกอย่างของการก่อสร้าง ด้านทั้งสี่ด้านและหอคอยทั้งสี่ ทุกอย่างสัมพันธ์กัน จัดวางอย่างเหมาะเจาะ และเป็นการออกแบบที่วางแผนเผื่ออนาคตด้วย โดยหอคอยทั้งสี่เอนออกเล็กน้อย เนื่องจากคนสร้างไม่ต้องการให้หอคอยเหล่านี้เอนล้มทับตัวโดมตรงกลาง เมื่อพื้นดินที่ตั้งทัชมาฮาลริมฝั่งแม่น้ำยมุนาทรุดตัวลงในอีกหลายร้อยปี ข้างหน้า (รอบคอบมาก) และคนออกแบบได้คิดละเอียดละออ ถึงขั้นให้ตัวอักษรจากพระคัมภีร์อัลกุรอ่าน จารึกไว้เหนือวงกบประตูทางเข้าทัชมาฮาลที่สูงลิบตา นั้น อ่านได้ชัดเจนทุกตัวโดยคนที่เดินเข้าใกล้ทัชมาฮาล โดยการคำนวณให้ทุกตัวอักษรมีขนาดค่อยๆ ใหญ่ขึ้นอย่างไม่ผิดสังเกต แต่จะเข้าไปดูข้างในทันทีเลยไม่ได้ เพราะคณะเราต้องใส่ถุงหุ้มรองเท้าก่อนเพื่อกันฝุ่นจากรองเท้าไปทำให้ทัชมาฮา ลสึกหรอด้วย (จริงๆ ต้องแลกรองเท้า แต่ด้วยความเป็นคณะพิเศษ เลยไม่ต้อง)

        ไกด์ ของเราเอาไฟฉายมาส่องกำแพงทัชมาฮาล เพื่อแสดงให้ดูว่า หินอ่อนของทัชมาฮาลเป็นหินอ่อนเรืองแสง เมื่อเอาไฟส่อง พลอยและเนื้อหินอ่อนจะวาวออกมา ดังนั้นการมาชมทัชมาฮาล จึงดีที่สุดเมื่อแสงตามธรรมชาติเปลี่ยนสี อาทิ รุ่งเช้า หรือใกล้ค่ำ หรือกลางคืนเมื่อพระจันทร์เต็มดวง เมื่อเราไปถึงแสง กำลังเปลี่ยนสีเป็นพลบค่ำพอดี ทัชมาฮาลจึงออกสีชมพูกุหลาบโรแมนติกมากทีเดียว แต่โรแมนติกได้ไม่นาน พอเดินเข้าข้างใน เราก็พบว่า อึดอัดกับความแออัดของคนอินเดีย และแทบจะสะดุดคนอินเดียที่อยู่ดีๆ ก็ไปนั่งพักเฉยๆ ในด้านในสุสานเสียนี่ วนดูได้พอเห็นว่า ชาฮ์จาฮานฝังอยู่ข้างมุมตาส มาฮาล (เพราะพระโอรสไม่ยอมให้ชาฮ์จาฮานสร้างสุสานหินอ่อนสีดำบนริมฝั่งแม่น้ำฝั่ง ตรงข้าม) เราก็ออกไปนั่งระเบียงรอบนอก ชมวิวแม่น้ำยมุนาและทัชมาฮาล แบบครอบครัวอินเดียที่ไปนั่งปิคนิกแถวนั้นแทน

        แม้ขึ้นรถกลับที่พักแล้ว เพื่อนๆ หลายรายในคณะเราดูเคลิบเคลิ้มกับบรรยากาศของทัชมาฮาลมาก ดิฉันเองก็อดฝันไปไม่ได้เหมือนกันว่า ถ้ามีใครสร้างอนุสรณ์ให้เราอย่างนี้บ้างก็คงจะดี แต่ฝันไปไม่เท่าไรก็ตื่น เพราะว่ามีเสียงอื้ออึงของลุงตากล้องพยายามขายรูปของเราที่แกแอบถ่ายและพอ เราปฏิเสธ ปรากฏรูปเดียวกันก็มีคนอื่นๆ อีกเป็นสิบรอขายอีกเหมือนกัน เป็นธุรกิจที่หัวไสมาก และแถมต่อราคาได้ด้วย เล่นเอาคนแรกๆ ที่ซื้อรูปไปชักเคือง ดิฉันเลยเสียมู๊ด และยิ่งนึกถึงคำเตือนน้องๆ ที่ทำงานที่เคยมาหลักสูตรอบรมอันนี้แล้ว ยิ่งเซ็งใหญ่ เพราะเขาบอกมาว่า

“พี่ๆ อย่าไปฝันว่าจะมีผู้ชายแขกอินเดียคนไหนเขาสร้างทัชมาฮาลให้พี่นะครับ ยุคนี้แล้วไม่มีหรอกมีแต่จะให้สร้างให้ ผู้ชายไทยยังไม่สร้างเลย” (อืม..)

        คืนวันนั้น เราก็เจออีกด้านหนึ่งของชายอินเดียที่ทำให้เราอึ้งเหมือนกัน โดยฝ่ายผู้จัด (ชายล้วน) ของเรา วัยกลางคนก็อยากให้เราสนุก เลยเชิญกึ่งบังคับ (แต่ออกแนวบังคับกลายๆ) มากกว่าให้ไปเธคของโรงแรม พอไปถึงเราก็พบว่า บอลีวู๊ดนั้นอยู่ในสายเลือดคนอินเดียจริงๆ ขนาดฝ่ายผู้จัดเราอายุก็ไม่น้อยแล้ว ยังเต้นระบำแขกกลางฟลอร์ดิสโก้ได้ตัวปลิวประหนึ่งจอห์น ทราโวลต้า (ที่เผอิญท้วม ดำ ล่ำ และเป็นอินเดีย) เรียกว่าเป็นมาดที่พลิกกลับเป็นอีกคนจากคนซีเรียสๆ ที่เห็นตอนกลางวัน เราก็เลยตกตะลึงพอกับตอนเห็นทัชมาฮาล แต่เป็นการตกตะลึงอีกแบบไป พอๆ กับที่เราตะลึงอึ้งกับเทคนิคการเปิดเพลงของดีเจ ที่เปลี่ยนเพลงใหม่ทุกสามนาที โดยสลับไปมาระหว่างบอลีวู๊ดฮัดช่า กับ Britney Spears, Michael Jackson (งงไหมละคะ moonwalk อยู่ดีๆ กลายเป็นส่ายเอว ยักคอ) ผ่านไปสักชั่วโมง เราก็เริ่มแย่จากความเหนื่อยในการเดินเที่ยวทั้งวัน และความพยายามยักย้ายเอว และเต้นกระโดดไปมาบนขาเดียวแบบอินเดีย เราเลยลาไปนอน

        เช้าวันรุ่งขึ้น เราก็ได้ช๊อปปิ้งหินอ่อนแกะสลักฝังพลอยเป็นของฝากกันพอหอมปากหอมคอ และแวะเข้าห้องน้ำห้องท่า ทานข้าวระหว่างทาง งานนี้ใครมีอะไรเราก็แบ่งกันกินแบ่งกันใช้ไม่มีหวง (ผลไม้ น้ำเปล่าขวด ทิชชู่ และมุขตลกนานาชาติกลายเป็นของมีค่า) ใครแนะนำอะไรใครได้เราก็ทำ ประสบการณ์ทั้งแปลกและดีของทริปนี้ทำให้เราคุ้นเคยกัน ทำให้เราช่วยเหลือกัน และทำให้

เราสามัคคีกันได้ เรียกได้ว่าหลังอัคราแล้ว เรารักอินเดียหรือ เปล่า เรายังไม่แน่ใจ แต่กับอาเซียนกันเองเรารักกันดี J


By:  pimpiree


Reviews 431 - 440 of 551
First | Prev. | 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 | Next | Last
Name
Michaelgibre, 17/08/2019 06:41:06
Many thanks. Quite a lot of posts!

canadian pharmacy world
<a href="https://www.pharmacyonline-canadian.com//">canadian drug store</a>
prescription drugs canada
<a href="https://www.canadianwwwonlinepharmacy.com//">canadian pharmacy world</a>
online drugstore - https://canadianpharmaciescubarx.com/

<a href="https://dziennikbs.pl/forum/thread-4379-post-115237.html#pid115237">fda approved canadian online pharmacies let</a> 430dd6a
Name
Keithmouts, 17/08/2019 06:30:34
You mentioned that fantastically.
overseas pharmacy forum
<a href="https://www.canadianonlinepharmacytrust.com//">northwestpharmacy</a>
trusted overseas pharmacies
<a href="https://www.canadianpharmacy-ltd.com//">canadian pharcharmy online</a>
online pharmacy - https://www.safeonlinecanadian.com/

<a href="http://www.nan2.go.th/nan2_nited/?name=news&file=readnews&id=1029">prescription discount Sor</a> 28430dd
Name
RonaldVonse, 17/08/2019 05:57:34
Beneficial forum posts. Thanks!
<a href="https://www.canadianonlinepharmacytrust.com//">online canadian pharmacy</a>
most reliable canadian pharmacies - https://www.canadianwwwonlinepharmacy.com/

<a href=https://graminawaaz.in/122?unapproved=268214&moderation-hash=202aaecedbaea52ae8f0973ad5b023b3#comment-268214>prescription drug price comparison mor</a> dd6a71d
Name
Charleschics, 17/08/2019 05:49:25
Great data. Appreciate it.
canadian pharcharmy online no precipitation
<a href="https://www.pharmacyonline-canadian.com//">canadian pharmaceuticals online</a>
buying drugs canada
<a href="https://www.canadianpharmacy-guide.com//">canada pharmacy</a>
visit poster's website - https://www.canadianpharmacyopen.com/

<a href="https://bra3.bbs10.net/?thread=29#27438">north west pharmacy canada Wame</a> e428430
Name
LarryWeids, 17/08/2019 04:24:42
Wow a good deal of awesome information!
northwest pharmacy
<a href="https://www.trustedwebpharmacy.com//">online canadian pharmacy</a>
fda approved canadian online pharmacies
<a href="https://www.canadianpharmacycom.com//">canadian drugs</a>
viagra from canada - https://www.canadianpharmacy-ltd.com/

<a href="http://movieroom.net/7454-lego-film.html">best price prescription drugs Ot</a> fa39e97
Name
JosephHeimb, 17/08/2019 04:20:01
Cheers, Numerous info!

mexican pharmacy online
<a href="https://www.canadianpharmacy-guide.com//">ed meds online without doctor prescription</a>
cialis online
<a href="https://www.canadianonlinepharmacytrust.com//">canada viagra</a>
canadian prescription drugstore - https://www.canadianpharmacyopen.com/

<a href="http://www.sheyuan.com/goods/4657.htm">canadian pharmacies without an rx Jen</a> 71dd8_e
Name
Robertacism, 17/08/2019 01:46:05
Very good facts. Thank you!
<a href="https://www.canadianpharmacyopen.com//">canadian pharmacy</a>
canadadrugs.com pharmacy - https://www.canadianonlinepharmacytrust.com/

<a href=https://www.deindoktor.ch/de/medikamente-online/Lomir-SRO-%285-mg%29_7680512280577.html>pharmacie canadienne Ma</a> e971de4
Name
Keithmouts, 16/08/2019 23:31:48
With thanks, Terrific information.
online pharmacy usa
<a href="https://www.safeonlinecanadian.com//">northwest pharmacy</a>
canadian online pharmacies
<a href="https://www.canadianpharmacy-ltd.com//">canadianpharmacy</a>
viagra canada - https://www.safeonlinecanadian.com/

<a href="http://www.sheyuan.com/goods/1193.htm">aarp approved canadian online pharmacies Jen</a> 28430dd
Name
Deshawnhib, 16/08/2019 21:37:01
Thanks! A lot of info!

online canadian pharmacies
<a href="https://www.canadianpharmacyu.com//">canadian pharmacy</a>
prescription drug assistance
<a href="https://www.canadianpharmacy-guide.com//">canadian pharmacies online</a>
pharmacy drug store - https://www.canadianpharmacyu.com/

<a href="http://www.nycaster.co.kr/mall/m_view.php?ps_db=notice&ps_boid=649&ps_bcid=&ps_line=asc&ps_choi=&ps_divi=&ps_sele=&ps_ques=&ps_page=2">canadian prescription drugs el</a> 30dd6a7
Name
Charleschics, 16/08/2019 21:35:01
Very well expressed truly! .
no prior prescription required pharmacy
<a href="https://canadianpharmaciescubarx.com//">canadian pharmacy world</a>
canadian pharmacy online
<a href="http://canadianpharmaceuticalsonlinerx.com//">canadian pharmacy online</a>
prescription drugs prices - https://www.canadianwwwonlinepharmacy.com/

<a href="https://www.tugaleaks.com/novo-colaborador-do-tugaleaks.html?unapproved=655626&moderation-hash=d4fbb17ecd9b07f641b77d7e985da434#comment-655626">mexican pharmacies shipping to usa ml</a> afa39e9
Reviews 431 - 440 of 551
First | Prev. | 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 | Next | Last

Review was saved successfully

 
Enter your Post*
Spam bot protection (CAPTCHA)